Ontwerpen en maken

Ontwerpen en maken is een van de drie kerndoelen digitale geletterdheid, voor het primair en voortgezet onderwijs. Leerlingen leren zelf digitale producten bedenken, maken en programmeren. Je wilt dit goed neerzetten, maar waar begin je, en met welk team? Wij helpen je van visie tot implementatie.

Illustratie van de twee onderdelen van ontwerpen en maken: creëren met digitale technologie en programmeren

Wat houdt dit kerndoel in?

De kerndoelen digitale geletterdheid van het SLO bestaan uit drie domeinen. Het domein ontwerpen en maken gaat over hoe leerlingen zelf digitale producten bedenken, maken en programmeren, en bestaat uit twee onderdelen. In het primair onderwijs heet dit kerndoel 23, in de onderbouw van het voortgezet onderwijs kerndoel 22. De inhoud is voor beide gelijk.

Dit domein bouwt voort op praktische kennis en vaardigheden. Wie snapt hoe technologie werkt, kan er ook zelf iets nieuws mee maken. Van een idee naar een werkend digitaal product, dat is de kern van ontwerpen en maken.

De twee onderdelen van dit kerndoel

Het domein ontwerpen en maken bestaat uit twee samenhangende onderdelen. Samen leren leerlingen van idee tot werkend digitaal product komen.

Creëren met digitale technologie

Leerlingen bedenken en maken digitale producten om ideeën, gevoelens of informatie over te brengen. Ze werken volgens ontwerpeisen in een iteratief proces en houden rekening met auteursrecht, licenties en bronvermelding.

Programmeren

Leerlingen leren programmeren met computationele denkstrategieën. Ze beschrijven een taak, ontwerpen het bijbehorende algoritme en gebruiken concepten als invoer en uitvoer, variabelen, herhaling en controlestructuren. Daarna testen en verbeteren ze hun programma.

Wat het je leerlingen oplevert

Ontwerpen en maken maakt leerlingen van gebruiker tot maker. Ze leren technologie niet alleen gebruiken, maar er zelf iets mee creëren: van een animatie of game tot een werkend programma. Dat vraagt creativiteit, doorzettingsvermogen en logisch, stapsgewijs denken.

Die manier van denken, vaak computationeel denken genoemd, helpt leerlingen ook buiten het scherm. Een probleem opdelen, een plan maken, testen en bijstellen: dat zijn vaardigheden voor het leven. Bovendien is het een sterke voorbereiding op vervolgonderwijs en op beroepen waarin techniek en ontwerp samenkomen.

Waarom is dit zo belangrijk?

Er zijn twee redenen om nu te beginnen, een inhoudelijke en een praktische.

Kansengelijkheid

Niet elke leerling ontdekt thuis dat je technologie ook zelf kunt maken en programmeren. Door hier op school structureel aan te werken, geef je iedereen de kans om maker te worden en niet alleen gebruiker.

Een duidelijke deadline

Vanaf 1 augustus 2027 is digitale geletterdheid verplicht en vanaf 2031 handhaaft de Inspectie. Een doorlopende leerlijn die echt werkt bouw je niet in een paar maanden. Wie nu start, heeft straks rust in plaats van haast.

Waar moet je als school op letten?

Een sterke les is mooi, maar dit kerndoel vraagt om meer dan losse activiteiten. Drie dingen die we in de praktijk steeds terugzien.
1

Werk aan een doorlopende leerlijn

Van eenvoudig experimenteren met code en digitale producten in het po naar echte programmeerconcepten en iteratief ontwerpen in het vo. Zonder opbouw blijft het bij losse activiteiten.
2

Investeer in de deskundigheid van je team

Ontwerpen en maken vraagt specifieke kennis, van programmeerconcepten tot ontwerpprocessen. Leerkrachten hebben scholing en kant-en-klaar materiaal nodig om dit met vertrouwen te geven.

Bekijk onze e-learning voor onderwijzers.

3

Kies passend gereedschap en werkvormen

Van visueel programmeren voor jonge leerlingen tot tekstuele code in het vo. Kies tools en opdrachten die passen bij de leeftijd en het doel, en maak ze onderdeel van bestaande vakken.

Tijdlijn en invoering

Van conceptkerndoelen naar wettelijke verplichting en toezicht.
Nu
De conceptkerndoelen staan vast. Je kunt vandaag al starten met oriënteren en rustig opbouwen.
1 augustus 2027
De kerndoelen worden wettelijk verplicht voor het basisonderwijs en de onderbouw van het voortgezet onderwijs.
2031
De overgangsfase eindigt en de Inspectie van het Onderwijs start met toezicht op de uitvoering.

Van losse les naar een doorlopende leerlijn

Van losse activiteiten naar een geborgde leerlijn die past bij jouw school, je rooster en je team. Daar hoef je niet alleen voor te staan. Wij helpen van visie tot uitvoering, met complete ontzorging.

Nulmeting

Breng met een gratis nulmeting in kaart waar je team nu staat. Een concreet vertrekpunt voor je aanpak.

Doe de nulmeting.

Visie, beleid & implementatie

Wij vertalen de kerndoelen samen met jullie naar een viesie en een doorlopende leerlijn die past in je bestaande vakken en rooster.

Lees over implementatie.

Vakleerkrachten

Onze bevoegde vakleerkrachten geven de lessen, terwijl jouw team rustig visie en beleid opbouwt.

Lees over vakleerkrachten.

De andere kerndoelen digitale geletterdheid

Dit domein bouwt voort op praktische kennis en vaardigheden en leidt naar de gedigitaliseerde wereld.

Ontwerpen en maken

Leerlingen leren digitale producten maken en programmeren.

Lees meer over het kerndoel ontwerpen en maken.

De gedigitaliseerde wereld

Leerlingen leren veilig en bewust deelnemen aan de digitale wereld.

Lees meer over het kerndoel de gedigitaliseerde wereld.

Weet waar jouw school nu staat

Benieuwd hoe jouw team ervoor staat met digitale geletterdheid? Doe de gratis nulmeting voor een concreet vertrekpunt, of plan een vrijblijvend adviesgesprek. We denken graag met je mee, gewoon vanuit de praktijk.

Stuur ons een bericht

Vragen over digitale geletterdheid op jouw school, onze diensten of iets heel anders? Vul het formulier in, dan nemen we binnen twee werkdagen contact met je op.

Liever direct contact? Bel 020 215 7441 of mail naar info@codeerschool.nl. We zijn bereikbaar van maandag tot en met vrijdag, 9:00 tot 17:00 uur.