Wat merk jij zelf of bij jouw collega’s van AI-stress? Lees verder over dat AI-stress kan voortkomen aan een gebrek aan de juiste implementatie…
Het kernprobleem
Hoe technologieverandering het onderwijs binnenkomt.
Veel leraren herkennen het gevoel: technologie komt de school binnen via beleidsstukken, studiedagen en enthousiastelingen in het team. Sommigen zijn enthousiast, anderen neutraal en anderen zetten de hakken in het zand. Want de vragen “wat betekent dit voor mijn les van morgen en hoe doe ik dat en wanneer bereid ik mij daarop voor?” onbeantwoord blijven. Onderzoek laat zien dat dit een structureel patroon is in hoe technologieverandering het onderwijs binnenkomt. En raad eens! Dit gebeurt momenteel ook met AI.
Digitaliseringsbeleid
Leerkrachten voelen zich onvoldoende voorbereid
Een rapport van de OESO uit 2023 laat zien dat leraren wereldwijd aangeven zich onvoldoende voorbereid te voelen op het gebruik van digitale technologie in de klas, ondanks jaren van digitaliseringsbeleid (OESO, TALIS 2023). Met de komst van AI wordt die kloof nog zichtbaarder. De verwachtingen stijgen maar de ondersteuning groeit niet zo snel mee. Zo staat de leraar er vaak alleen voor.
Marco Kalz, hoogleraar aan de Open Universiteit en adviseur bij UNESCO, wijst op een patroon dat zich bij elke grote technologiegolf herhaalt. Namelijk de implementatie van nieuwe tools gaat sneller dan de professionele ontwikkeling van de mensen die ermee moeten werken.
Het resultaat is dat leraren technologie inzetten zonder didactisch fundament.
Onderzoek laat zien dat het tempo van verandering afgestemd moet worden op de mensen die deze veranderingen in de praktijk moeten dragen. Wanneer daar ruimte en aandacht voor is, kunnen onderwijsprofessionals veranderingen beter verwerken en duurzaam toepassen. Gebeurt dat niet, dan neemt de druk toe en wordt het steeds moeilijker om veranderingen goed te laten landen in het onderwijs.
Herkenbaar uit de praktijk
De mythe van de digitale leraar
Paul Kirschner en Pedro De Bruyckere onderzochten een aanname die in veel schoolteams stilzwijgend leeft: jongere leraren zijn automatisch digitaal vaardiger en passen zich makkelijker aan bij technologieverandering. Die aanname klopt niet. Digitale vaardigheid in het privéleven, denk aan sociale media, apps kennen, snel nieuwe tools oppikken, vertaalt zich niet automatisch naar pedagogisch verantwoord gebruik van technologie in de klas.
Dat zijn twee fundamenteel verschillende vaardigheden. Met andere woorden: ook de jongste leraar in het team heeft begeleiding nodig. En de meest ervaren leraar heeft meer te bieden dan vaak wordt aangenomen. De echte kennis zit in niet in alleen de app of tool kennen. Het zit in klassenmanagement, leerlingpsychologie, didactische keuzes maken onder tijdsdruk, en weten wanneer een tool afleidt in plaats van ondersteunt. Precies dat is wat pedagogisch verantwoord technologiegebruik vraagt. De ervaren leraar herkent wanneer iets nieuw maar leeg is. De jonge leraar weet hoe de tool werkt. Samen zijn ze sterker dan elk apart.
TIP: Koppel ”digital native en ”oldschool” leerkrachten met elkaar in een buddy programma.
En nu?
Wat dit vraagt van schoolleiders.
AI-stress bij leraren is zelden een gebrek aan motivatie of openheid. Het is vrijwel altijd een gebrek aan tijd, duidelijkheid en veiligheid om te mogen leren.
Saskia Brand-Gruwel benadrukt dat professionele ontwikkeling op het gebied van digitale vaardigheden alleen werkt als het ingebed is in de dagelijkse praktijk. Niet als eenmalige training, maar als doorlopend proces waarin experimenteren en reflecteren worden aangemoedigd (Brand-Gruwel & Wopereis, 2016, “A pedagogy for information literacy”, Library & Information Science Research).
Dat vraagt om schoolleiders die ruimte creëren voor die ontwikkeling zoals in roosters, in teamcultuur en in de manier waarop ze over AI praten. Niet als iets wat leraren moeten beheersen, maar als iets wat het team samen onderzoekt.
Aan de slag!
Drie vragen voor je team
Voor jouw school & toegespitst op AI
- Weten leraren in jouw school wat er van hen verwacht wordt op het gebied van AI en is die verwachting realistisch?
- Is er ruimte om gekaderd te experimenteren zonder dat mislukkingen worden afgerekend, hoe wordt dit gefaciliteerd en te evalueren?
- Wie ondersteunt de leraar die wil leren, maar niet weet waar te beginnen?
Digitale vaardigheid is een middel. Pedagogische expertise is het doel. Scholen die dat onderscheid maken, bouwen aan teams die écht van elkaar leren.
Succes!
PS. Nog vragen over dit onderwerp? Neem contact met ons op en we helpen je graag verder!
